Giải thưởng Tôn Đức Thắng năm 2019: Sáng tạo vì cộng đồng
GIẢI THƯỞNG TÔN ĐỨC THẮNG NĂM 2019: Sáng tạo vì cộng đồng
20/08/2019
Đầu năm 2017, ứng dụng cảnh báo ngập nước có tên UDI Maps chính thức được đưa lên kho ứng dụng của hệ điều hành iOS và Android trên điện thoại thông minh đã tạo một bước đột phá về cung cấp thông tin cảnh báo ngập hai chiều trên địa bàn TP HCM. Đây là công trình của nhóm nghiên cứu thuộc Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP sau thời gian dài nghiên cứu, thực hiện. "Chủ xị" đề tài là anh Bùi Văn Trường, Trưởng Phòng phòng Quản lý vận hành hệ thống thoát nước mưa của công ty.
Biến trăn trở thành hành động
Trao đổi về quá trình nghiên cứu, xây dựng bản đồ cảnh báo ngập phục vụ công tác dự báo và tổ chức ứng cứu ngập nước tại TP, anh Trường cho biết trước đây những thông tin về triều cường, mực nước mưa, các khu vực có thể bị ngập do mưa… không được chia sẻ thường xuyên, do đó người dân không thể chủ động lựa chọn lộ trình lưu thông và ứng phó thích hợp. Làm sao để chuyển tải thông tin, hỗ trợ người dân tốt nhất khi có mưa lớn là điều khiến anh và nhiều đồng nghiệp trăn trở.
Anh Bùi Văn Trường (phải) đang thảo luận công việc với đồng nghiệp
Quyết tâm biến trăn trở thành hành động, anh cùng với các cộng sự tập trung rà soát dữ liệu, xác định các điểm dễ ngập, gắn camera quan sát tại các điểm ngập và các trạm đo mưa, đồng thời, phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ nắm bắt các thông tin về tình trạng mưa, lượng mưa… Tất cả dữ liệu ấy được nhóm tích hợp trên phần mềm. Đồng thời, nhóm nghiên cứu sử dụng bản đồ nền giao thông và các tính năng tìm đường được cung cấp bởi Google để xây dựng các lộ trình tránh ngập. Quá trình ấy kéo dài 6 tháng, năm 2016, phiên bản đầu tiên của ứng dụng cảnh báo ngập UDI Maps ra đời. Sau nhiều lần cải tiến, năm 2017, ứng dụng UDI Maps chính thức được đưa lên kho ứng dụng Google Play, người dân có thể tải về miễn phí. Người sử dụng ứng dụng sẽ được cung cấp thông tin về tình hình mưa, triều cường và các điểm ngập đang diễn ra, hướng dẫn tìm các tuyến đường thay thế, tránh các vị trí ngập. Ưu điểm của UDI Maps ngoài cảnh báo ngập còn có thể tiếp nhận thông tin khẩn cấp về mưa ngập từ người dân… Các thông tin gửi về cho hệ thống giám sát tình trạng ngập nước sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn dữ liệu để công tác quản lý tốt hơn. Ngoài ra, việc dự báo mức độ ngập còn giúp đơn vị xây dựng phương án tổ chức ứng cứu phù hợp, bố trí nhân lực và phương tiện tham gia ứng cứu hiệu quả giúp người dân tránh lưu thông vào các tuyến đường ngập, tiết kiệm thời gian, hạn chế tình trạng hư hỏng xe gây thiệt hại tiền của. "Sáng kiến này đã làm lợi trên 600 triệu đồng/năm nhưng quan trọng hơn cả là phục vụ lợi ích cộng đồng" - anh Trường cho biết.
Với những tiện ích đó, UDI Maps được nhiều người dân biết đến và sử dụng. Đến nay có trên 30.000 lượt tải ứng dụng trên. Là người sử dụng UDI Maps, anh Nguyễn Hữu Thanh (ngụ quận 8) chia sẻ: "Việc tải ứng dụng này về điện thoại thông minh rất đơn giản và dễ sử dụng. Khi thời tiết thất thường, tôi có thể mở ứng dụng để biết khu vực mình đi qua có ngập hay không".
Giúp công nhân bớt nhọc nhằn
Vào làm việc tại Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị sau khi tốt nghiệp Đại học Phương Đông ngành kỹ sư cầu đường, trải qua 17 năm gắn bó với công việc, anh Trường đã có những đóng góp quan trọng cho đơn vị. Là tác giả của nhiều đề tài, sáng kiến, mang lại lợi ích lớn cho doanh nghiệp nhưng cũng đồng thời mang lại lợi ích cho người lao động và cộng đồng. Trong số đó, không thể không nhắc đến ý tưởng cải tiến cảo lấy bùn trong cống thoát nước.
Anh Trường cho biết trước đây việc thực hiện duy tu nạo vét bằng thủ công, công nhân (CN) trực tiếp chui vào lòng cống để lấy bùn ra, điều này khiến họ rất vất vả, rủi ro cao. Ở các tuyến cống ảnh hưởng bởi triều cường, CN phải chặn dòng rồi bơm nước ra ngoài thì mới có thể thực hiện việc nạo vét. Hiểu được khó khăn của anh em CN, anh Trường đã nghiên cứu cải tiến thành công cảo lấy bùn cống. Chi phí thấp, cách vận hành đơn giản (kết hợp các máy tời hiện có của công ty) nhưng giải quyết được những bất cập, sáng kiến này đã làm lợi cho công ty 2,5 tỉ đồng/năm. Anh bộc bạch: "Việc đưa vào sử dụng cảo lấy bùn đã giúp anh em CN bớt nhọc nhằn, không phải tiếp xúc trực tiếp với môi trường độc hại, nguy hiểm" .
Một sáng kiến điển hình khác của anh Trường là cải tiến "Cửa thu nước ngăn mùi bằng van kiểu mới" với những ưu điểm vượt trội đã góp phần tăng cường khả năng thoát nước, bảo đảm ngăn mùi hiệu quả giúp cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường sống trên khu vực. Sau thời gian thí điểm tại 3 đoạn đường Trương Định, Vĩnh Khánh và Lê Văn Thọ, 100% hộ dân đang sinh sống gần các vị trí lắp đặt thí điểm đều có đánh giá tốt và hài lòng về sản phẩm. Tháng 6-2018, Văn phòng UBND TP đã có chỉ đạo tiếp tục nhân rộng áp dụng sản phẩm trên địa bàn TP để khắc phục dứt điểm tình trạng mùi hôi, tăng cường khả năng thoát nước, góp phần cải thiện cuộc sống cho người dân. Đặc biệt, sáng kiến này còn được nhân rộng đến nhiều tỉnh, TP như Vĩnh Long, Quảng Ninh, Bình Thuận...
Là chủ của nhiều sáng kiến hữu ích và mang lại giá trị kinh tế cao nhưng anh Trường cho rằng đó chính là nhiệm vụ hằng ngày. "Ngập nước là nỗi lo của mỗi người dân, khi chưa có giải pháp căn cơ để giải quyết thì buộc chúng tôi phải có những giải pháp tình thế để giảm thiệt hại cũng như bất tiện do triều cường. Tôi hy vọng mỗi người dân sẽ cùng với chúng tôi giải quyết bài toán chống ngập bằng cách đừng che lấp hay để rác trước miệng cống thoát nước, việc nhỏ thôi nhưng nó có ý nghĩa rất lớn và giúp những người CN bớt đi nhọc nhằn"- anh tâm sự.
“Anh Trường là một trong hai trưởng phòng trẻ, năng động, sáng tạo. Những sáng kiến của anh đều xuất phát từ yêu cầu của xã hội, không chỉ làm lợi cho công ty mà còn giúp anh em CN đỡ vất vả hơn trong công việc” - ông Lý Thọ Đắc, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP, nhận xét.
